De normandische beweging in het Nederlands

EUROPA VERSCHEIDENHEID EN WORTELS

Domus Europa; Zomeruniversiteit 1997.

Naar aanleiding van het Referendum over de eenwording van Europa werd in Frankrijk een 'Campagne Référendaire' gehouden waarbij het debat te vaak werd gevoerd op het economische vlak en m.i. te weinig op het culturele en het metapolitieke.

Ik heb dus deze campagne gevolgd niet een gevoel van ongenoegen en was aangenaam verrast door de resultaten van het referendum. De Fransen hebben het kosmopolitische en technocratisch concept van de Europese gemeenschap, liet terugdringen op de zuiver economische dimensie, niet gevolgd. Zij hebben zonder twijfel hun persoonlijkheid en hun historisch erfdeel niet willen prijsgeven en -het dient benadrukt- de Fransen hebben een gemeenschappelijke wil op verschillende wijze uitgedrukt. Sommige regio's hebben 'ja', andere hebben 'neen' gestemd. De media hebben wel platteland en steden tegen elkaar opgesteld (niet de fijngevoeligheid die we gewoon zijn van het Parijse journalistieke milieu), maar zich er wel voor gehoed het stemgedrag van de regio's in de aandacht te brengen.

Ik heb het zeer gewaardeerd dat het secretariaat van 'GRECE' aan de Normandische regionalist die ik ben, de kans gegeven heeft zich uit te spreken over deze 'nieuwe wereld' die ons Europa is. Persoonlijk heb ik nooit het misprijzen gedeeld van een zekere elite voor de 'oude wereld' die Europa moest voorstellen, voor mij blijft Europa wat het altijd geweest is : een uitzonderlijk laboratorium van ideeën, systemen, belevenissen -gelukkige en minder gelukkige-, een onvergelijkbare pasvorm van beschavingen.

Bij bet ochtendgloren van een derde millennium (volgens de christelijke referentie; een vijfde millennium als men rekening houdt met de grote migraties van de Indo-europese volkeren) blijf ik ervan overtuigd dat Europa nog wat te brengen heeft voor de wereld. Vooral als het erin lukt zichzelf te blijven, verenigd en vertrouwend op eigen waarden.

Alvorens het onderwerp aan te snijden wil ik ti aanduiden wat de drijfveer is van mijn optreden. Vooreerst geloof ik dat wij erfgenamen zijn, Vruchten (ik verkies dat woord boven de term 'producten' die mij te veel aan kooplui doet denken) van de geschiedenis van onze families, van onze sibben, van onze volkeren. Een geschiedenis die wij ten volle moeten aanvaarden, of sommige episodes ons nu bevallen of niet. Een geschiedenis, eenmalig voor ieder van ons, maar die zich vermenigvuldigd zodra wij de kring van de familie verlaten en binnenstappen in cie clan of het volk in zijn geheel, of in de familie van volkeren die samenleven, sereen of iets minder sereen, omdat zij neven of buren zijn. Want, zoals iedereen wel weet, volkeren waarderen of verafschuwen mekaar des te meer naarmate ze dichter samenleven Kortom, wij moeten dit alles aanvaarden, inbegrepen de territoriale entiteiten, geordend in een hiërarchie die deel uitmaakt van de mensengroepen die ik heb aangeduid : het huis; liet dorp; liet stadsdeel; tiet land; de regio (zeker ook als deze regio een natie is); de staat (zeker als deze staat, zoals Frankrijk, een natiestaat is); en liet deel van liet continent dat liet onze is.

Dit alles om u te zeggen dat ik me niet situeer bij de aanhangers van de 'tabula rasa' en dat mijn bedenkingen niet theoretisch zijn maar gestoeid op de historische werkelijkheid waarvan ikzelf een bescheiden resultaat ben.

Tweede noodzakelijke benadering : in mijn ogen is Frankrijk een soort microkosmos van Europa. In deze natiestaat, geduldig maar ook brutaal bijeengegaard door onze koningen, vindt men door de wonderen van de geografie en geschiedenis een soort van Europese synthese. Buiten de Noorse Fjorden (hoewel wij eigenlijk ook onze 'rias' en onze 'abers' hebben (1)) en de oneindige Russische steppe, vindt uien hier praktisch alle Europese landschappen. Ik voet me, als vertegenwoordiger van een regionale beweging dan ook niet misplaatst als ik voor u moet komen spreken over een verscheiden i-naar geworteld Europa. Want ik geloof echt in de werkelijkheid van een verscheiden maar geworteld Frankrijk en dus is voor mij de problematiek van Europa praktisch identisch aan de problematiek van Frankrijk. Te meer omdat wij voor Europa op een vertrekpunt staan terwijl wij voor Frankrijk op het einde zijn van een ontwikkeling : de centralisatie.

Laatste opheldering bij mijn tussenkomst:

Vrij onlangs verdween met (te persoonlijkheid van Pierre Godefroy de inspirator, van de normandische beweging. Allicht hebben te weinig mensen zij n werk "Notre patrie Européenne" gelezen, dat zijn geopolitieke gedachte belichaamde : ons Europese vaderland. Zijn overlijden en ook mijn verlangen om hem eer te bewijzen als Normandisch militant, hebben mij ertoe aangezet deze turf van 1977 te herlezen.

Dit zijn de eerste lijnen :

"De geschiedenis van Europa is de zoektocht naar de Heilige Graal der eenheid. Wij vonden het in het geloof van de kruistochten, wij verloren het in de feodale twisten, hervonden het in het humanisme van de Renaissance en verlopen het weer tijdens de godsdienstoorlogen. Van liet karveel van Kristoffel Columbus tot cie ruimtecabine van Joeri Gagarin heeft het aan de volkeren der aarde het model gegeven van een universele beschaving maal- liet heeft ook, door zijn verdeeldheid, aanleiding gegeven tot twee wereldconjlicten. Vandaag is Europa wat liet altijd was - Een familie van verdeelde, niet-verenigde naties. Niet omdat deze naties zoals indertijd de Griekse steden, niet bewust of trots zonden zijn op hun genieenschappelijke cultuur maar omdat zij zich blind staren op hun onafhankelijkheid en zich keren tegen diegenen die trachten hen die eenheid op te leggen."

Deze paar lijnen maken u zonder twijfel duidelijk onder welke gedachte wij de actie van de Normandische beweging geplaatst hebben en waarom ik me op geen enkele wijze ongemakkelijk voel om voor Europa te pleiten. De geschiedenis van Normandie is een belangrijk deel van de geschiedenis van Europa en het heeft Normandie nooit aan grote geesten ontbroken in het domein van politieke ideeën. Ik moet dus slechts een gebaande weg volgen.

Een verscheiden Europa

De inleiding van onze vriend Pierre Godefroy is niet alleen een uitnodiging om zijn werk te (her)lezen, het is voor mij ook een gelegenheid om mij de plaats van de Normandiërs in de geschiedenis van Europa terug voor de geest te roepen. Bij nader toezien moet ik vaststellen dat, ook al heeft Europa de volkeren der aarde het model aangeboden voor een universele beschaving, de zaken toch wat complexer liggen en dat wij Normandiërs deel hebben aan deze complexiteit van Europa.

Door de bokkensprongen van de geschiedenis liggen wij Normandiërs aan de basis van een Angelsaksisch model van universele beschaving, terwijl wij, als deel van Frankrijk, behoorden tot een andere beschaving met universele pretenties, de Franse. Twee Europese beschavingen niet universele ambities, dat is veel.

In alle weerspiegelingen van Pierre Godefroy over het prestigieuze verleden van het Normandische volk vinden we deze reizen in tijd en ruimte terug, waar wij alle volkeren ontmoeten van de Noordzee, van het Balticum en van de Russische vlakten die onze gemeenschappelijke voorouders hebben bevrucht. Maar ondanks alles, samen zijn zij nog niet het hele Europa. Wat mij ei-toe brengt te zeggen : Dit is ons Europa, zoals wij het zien, niet slechter, niet beter dan een ander. Een Normandische visie, de onze, maar wij moeten ook de andere volken-families niet uit het oog verliezen.

Natuurlijk is deze visie geografisch gedetermineerd. Wij zijn uit liet noorden gekomen, onze wereld is de zee en ons jachtterrein het maritieme Europa van het noordwesten. Maar dit geografische determinisme verklaart niet alles want er is ook het historisch erfgoed uit het lot van de grote avonturen der mensheid. Zo voegen wij Normandiërs bij ons Europabeeld de exotische dimensie van Sicilië, omdat op een goeie dag de loten van een duistere adellijke familie uit Contentin, de Hautevilles, op weg zijn gegaan ter verovering van deze koninkrijken.

Neen, de geografische dimensie verklaart niet alles en dat is ook goed zo. Niets ligt op voorhand vast. Het zijn de mensen die de geschiedenis maken en de geschiedenis op haar beurt geeft hen de kans de geografische beperking te overschrijden. Hoe het ook zij, op praktisch geen enkel moment in de geschiedenis hebben wij het hele Europa omarmd. Dit was zo, dit is zo.

Europa is dus zeer verscheiden...

De Europese volkeren, ook al hebben zij een gemeenschappelijke afstamming, zijn langzaam gegroeid, laag na laag gedurende eeuwen van prehistorie en overal op ongelijke wijze. Eik mengeling van Indo-europese volkeren heeft zijn eigen geschiedenis, zijn eigen accenten, di de verschillen nog beklemtonen. De individualisering van onze talen is ontstaan uit deze ge schiedenissprongen en zo zijn de naties ontstaan. Want, zoals Claude Hagège zegt, "De natie gedachte is niet alleen draagster van politieke en culturele waarden maar voert ons ook naar de uitdrukkingswijze van deze waarden; naar cie taal".

Dit gezegd zijnde, moet ti toch niet denken dat ik u in de doolhof wil voeren van de zogenaamde 'minoritaire' talen of van de meertalige naties zoals Zwitserland. De taal is niet alles. Maar ze is veel!

Europa is zo verscheiden omdat het op zoveel moeilijke momenten van zijn woelige geschiedenis pogingen heeft gekend tot eenmaking, maar altijd onvolmaakte, en die hebben littekens achtergelaten op de Europese huid. Er was het Europa van het Griekse wonder, met vervloeiende grenzen, maar altijd mediterraan. Er was het Europa van het Romeinse Rijk, netjes afgelijnd door zijn fameuze 'Linies' (2) . Er was het Carolingense Europa en het Byzantijnse. Er was het christelijke van de Middeleeuwen dat Pierre Godefroy bijna verenigd ziet in de kruistochten, maar het hield geen stand. Het kon geen stand houden want Europa is intrinsiek verscheiden. Polythéistisch in zijn oorsprong kon het alleen maar ketters verwek-ken, gesteld tegen de orthodoxie van de éne, in wezen totalitaire god. Al voor Luther was er Pélage; en Wycliff en Jan Huss, zonder de Bogomilen en de Catharen te vergeten, en voor al ook het schisma tussen de kerk van Rome en die van Byzantium. Sommigen hebben in die omwentelingen de slechte kant van Europa gezien, maar is niet juist dit 'Europa'? Een afwijzen van het eenvormige, een permanent afstoten van normalisatie, gelijkschakeling, en tegelijkertijd, om het sterke beeld van Pierre Godefroy te hernemen : "een zoektocht naar de Heilige Graal van de eenheid" ?

Het Romeinse Rijk, dat zich had uitgeput in de woestijnstrijd tegen liet AziatischPerzische Rijk, heeft zijn tanden in de Germaanse wouden gebroken en kon zo de verovering van Europa vergeten Het Christelijke Europa is geïmplodeerd. en weerstond amper aan de geweldige Muzelmaanse druk. Het Heilige Roomse Rijk, ondermijnd door de strijd tussen Paus en Keizer, heeft de oprichting van natie-staten als Frankrijk, Engeland en Spanje niet kunnen verhinderen.

Het is geen toeval dat alle pogingen tot het verenigen van Europa mislukt zijn. T-let is de roeping van Europa om verscheiden, misschien zelfs gescheiden, te zijn. Misschien hebben de Normandiërs in hun grote wijsheid de mentaliteit van Europa het incest exact bepaald : Voor hen, en André Siegfried heeft het meermaals herhaald, "ligt de waarheid nooit helemaal clan één kant". Of, zoals Pierre Godefroy het vaak zei : 'Tr moet voor elke macht een tegenmacht zijn ". Dit is de ware geest van de Noordse democratie en misschien wel de beste erfenis die wij Normandiërs nagelaten hebben aan Engeland, "die Normandische kolonie die niet slecht geboerd heeft", in tegenstelling tot wat mijn ondeugende landgenoot Alphonse Allais verkondigde.

Het is duidelijk dat een Europa, dat een eenheid van zielen onder hoede van de kerk geweigerd had (een kerk die trouwens zelf haar eenheid kwijt was), met zulk een mentaliteit ook geen eenheid dooi, wapens kon aanvaarden. De eenheid-hegemonie stijl Karel De Grote, stijl Filips II, stijl Lodewijk XIV, stijl Napoleon of stijl Hitler was dus tot mislukken gedoemd. Ik ga er niet verder bij stilstaan omdat ik liever aandacht besteed aan die pogingen - onvolmaakte- die ondernomen werden onder druk van gevaar van buitenaf.

Was er een reflex tot eenheid bij de dreiging van de Hunnen in de Vde eeuw? Was er een gemeenschappelijke reactie bij de stormloop van de Muzelmannen in de Vllde en de VIIIste eeuw? En later tijdens de kruistochten? En tijdens de grote Mongoolse dreiging? Waar waren dan de Fransen, de Engelsen, de Nederlanders op het ogenblik van Lépante? En als Wenen bedreigd werd? We moeten deze vragen niet beantwoorden, nog veel minder moeten we het gebrek aan Europese solidariteit bejammeren. We stellen vast, meer niet.

Onze belangen waren niet bedreigd, gewoonweg omdat het deel van Europa dat werd bedreigd niet het onze was, of niet liet deel waarmee we zaken dreven. Vandaag oordeelt men scherp over dit soort kortzichtigheid van toen, maar wat te zeggen over de naties die neutraal bleven tijdens WOII ?

Als we daarentegen nu eens, voor eens en altijd, zouden aanvaarden dat in Europa, juist omdat het zo verscheiden is, afzonderlijke delen zich te allen, tijde kunnen onttrekken aan de eisen van de meerderheid? Zou dan dit Europa niet het continent van het respect voor de minderheden zijn? En hoe typisch Europees klinkt dan niet het adagio van Mauras die het Frankrijk van het 'Ancien Regime' samenvat als Een koninkrijk dat wemelt van vrijheden", waarin de uitspraak van Mirabeau weerklinkt : "Frankrijk is een aggregaat van onafhankelijke volkeren'. Jazeker, deze visie, zeg maar, van Frankrijk zou oneindig veel Europeser zijn dan het zogenaamde 'democratische' concept van een zekere Jean-Jacques Rousseau, dat bol staat van de totalitarismen van de laatste twee eeuwen.

Niet voor niets heb ik niet Rousseau en Mirabeau twee markante persoonlijkheden uit de eeuw van de verlichting opgeroepen, want als er ooit een kans was op een verenigd Europa dan was het wet tijdens deze XVIIIde eeuw, die een 'gouden eeuw' was voor de gedachte en de diverse vormen van transnationale kunst. Van Bach tot Mozart over Händel, Tèleman of Rameau, reist de muziek naar alle Europese hoofdsteden. De architectuur verspreidt zich vanuit Frankrijk en triomfeert overal zonder haar Franse inspiratie te verliezen, maar ook zonder liet karakter van de lokale inplantingsmodaliteiten prijs te geven. En dal) de literatuur ! Voltaire is in Berlijn, Diderot bij Katharina de Grote en de "Universaliteit van de Franse taal" is onderwerp van een wedstrijd in Pruisen ! Maar laten we Anne de Noailles aan het woord : "De Franse taal is een deel van de gedachte van Dante. Dooi, Montaigne is zij de vriendin en gezellin van Shakespeare. Zij onderricht de jonge Goethe die zich op een dag afvraagt : Als de Romeinen iets belangrijks te zeggen hadden deden ze dat in het Grieks, waarom zouden wij ons ook niet eens in het Frans uitdrukken? ".

Met deze enkele zinnen is alles gezegd. De Franse taal werd het cement van een Europese eenheid want ze zocht nergens andere talen te verpletteren. Zij liet zowel Dante als Shakespeare aan het woord en 'leerde' de jonge Goethe, de Duitse schrijver bij uitstek. Zij was een band, nooit een uiting van hegemonie. Als zodanig werd zij aanvaard door de andere taalgebieden van Europa en op dezelfde wijze ook door de andere taalgebieden van Frankrijk Want laat ons de werkelijkheid onder ogen zien : het Frans van Voltaire, van Diderot, was praktisch een even vreemde taal voor een inwoner van Poitou als voor een Duitser een Provencaal of een Deen.

Het Frank-rijk van de XVIIIde eeuw was al even weinig een taalkundige eenheid als het Europa van die tijd. Maar de noodzaak van een goede administratie, een goede uitwisseling van ideeën, zorgen ervoor dat de literaire taal, de taal van de elite, het symbool wordt van goede smaak en op deze 'wijze voorbij de grenzen van het koninkrijk alle verlichte geesten prikkelt om de taal van Versailles te spreken, de taal van Parijs en zijn prestigieuze Académie. Frankrijk moet geen oorlogen winnen (het verliest er trouwens in die periode) om liet Frans de harten en hoven te laten veroveren. Het is daar dat een soort Grieks mirakel plaatsgrijpt dat had kunnen uitgroeien tot een Europese eenheid onder het teken van de 'Rede'.

Maar toen kwam de revolutie! Dit wil zeggen het verlangen van de burgerij-kooplui om zich van de aristocratie te ontdoen en de wil van de massa om een status te verwerven waarvan zij zich uitgesloten voelde. De geest van het systeem kwam in de plaats van de geest van de verlichting. De wet van de meerderheid, de kwantiteit verving de opinie van persoonlijkheden. De democratie was haar opmars begonnen en niet haar, behalve de terreur en het gewapend messianisme, ook de banvloeken van een Barère of een Abbé Grégoire tegen de dialecten of andere lokale taaltjes. Waarom trekt men nooit de lijn tussen het Jacobijnse terrorisme dat het 'Frans' verplichtte en de, zeg maar 'energieke', methoden van de gewapende missionarissen die de soldaten van het jaar H waren of de wapenknechten van Napoleon die de Franse orde door heel Europa uitdroegen. In beide gevallen was er weerstand en afwijzing. Terwijl de Vendée wordt afgemaakt en het 'federalisme' ineenstort door Jacobijnse centralisatie, worden de Europese volkeren, eenmaal onderworpen, wakker en vinden de Franse taal niet langer 'aimabel'. Zij verzetten zich tegen de keizerlijke dictatuur en kiezen de weg van de nationale onafhankelijkheid. Eerlijk, men kan liet betreuren dat de vriendelijke culturele eenheid van de eeuw van de verlichting, waarin het Frans een overwegend maar geen heersende rol speelde, geen doorgang vond, maar langs de andere kant : is de opkomst van zoveel nationale culturen niet een grote verrijking voor Europa?

Europa hervindt dus de verscheidenheid op het ogenblik dat Frank-rijk onder het juk van de keizerlijke, nadien republikeinse centralisatie samenschrompelt en zich verlaagt tot de rang van Parijse staat, wat het tot op vandaag gebleven is.

Een geworteld Europa...

Uiteindelijk is Europa verscheiden omdat het geworteld is.

Laten we elkaar goed verstaan: geworteld zijn is voor mij geen negatieve vaststelling, geen soort van erkende onbekwaamheid van sommige volkeren om beweeglijk te zijn en zich voor de wereld te openen. De geschiedenis van Europa krioelt van de voorbeelden die aantonen dat de lust tot avontuur samenging met een permanent verlangen om terug te keren naar de bronnen van een gemeenschap, zelfs een van bescheiden omvang.

Zo was het met V enetië en de andere Italiaanse maritieme republieken. Niemand is meer geworteld dan de Venetiaan, zelfs nadat hij tientallen jaren door Europa gezworven heeft. Geworteld zijn betekent dat men een thuishaven heeft, niet dat men gebonden is. Men kan zeggen dat de meeste Europese volkeren zich een thuishaven gekozen hebben.

Geworteld zijn betekent ook niet gebondenheid aan de waarden van de grond. Natuurlijk is het zo dat sinds de grote revolutie van het Neolithicum en de opkomst van de landbouw, de bodemvaste volkeren in strijd hebben geleefd niet de nomaden-volkeren en dat, althans in Europa, de volkeren die de grond bewerken hun wetten oplegden aan voorbijtrekkende volkeren. Maar er is geen vaste, blijvende band tussen verworteling en landbouw of tussen landelijke waarden en het hebben van een thuishaven, Er zijn in Europa talrijke voorbeelden van verbondenheid met steden, een verbondenheid die even intens en sterk kan zijn als de verbondenheid met het platteland.

Sommige hedendaagse urbanisten willen doen geloven dat de stad het symbool zou zijn van het kosmopolitische en daardoor tegengesteld aan een bodemverbondenheid die in hun ogen bekrompen en voorbijgestreefd is, Onzin! Dit zijn beweringen van urbanisten uit nieuwe landen zonder verleden. Voor Europa, waar de meeste steden een duizendjarige geschiedenis hebben is dat gewoon een anti-waarheid.

Het komt er dus op aan na te denken over de zin van deze bodemverbondenheid en haar samenhang met de geschiedenis van de Europese volkeren. Uiteindelijk waren de grote migraties van de prehistorie en de periode van de grote invallen eigenlijk 'accidents de la vie', ongevallen op de weg van de Indo-europese volkeren. In werkelijkheid hebben ze allen niet passie gezocht naar een uitverkoren land en, eens ze het gevonden hadden, zich gehecht aan hun -rond met een verbetenheid die misschien wel één van de meest tastbare kenmerken is van de Europese geest

Natuurlijk ligt deze verbondenheid tussen bodem en volk aan de basis van veel conflicten want dezelfde streken zijn, helaas !, vaak begeerd door verschillende stammen. Met het risico schandaal te schoppen Zou ik durven zeggen dat ik liet Joegoslavische conflict, of nog, de taalstrijd tussen onze Waalse en Vlaamse vrienden, diepgaand Europees vind. Het is vandaag 'bon ton' om erg begaan te zijn niet deze "conflicten uit een andere eeuw", zoals de media, ouder transatlantische invloed, ze noemen. Vanzelfsprekend zijn wij niet bepaald trots op de bitterheid waarmee deze strijd wordt uitgevochten, maar laat ons tenminste toegeven dat zij een Europees karakter vertoont en dat geen oplossing mogelijk is zonder de identiteit van deze volkeren te erkennen.

Men moet ei, niet aait twijfelen, het is omdat deze staat (Joegoslavië), gefabriceerd door he dictaat van Versailles van 1919, de eigenheden van de verschillende Zuid-Slavische volkeren heeft ontkent dat de ketel sindsdien voortdurend aan het overkoken is. Hetzelfde kan m.i gezegd worden over België, dat een artificiële staat blijft, opgericht in 1830 om Engeland te plezieren. Laten we hopen dat de volkeren van Zuid-Slavië en onze Waalse en Vlaamse vrienden elkaar let-en waarderen, want ondanks alles wat hen scheidt zijn zij buren en vullen ze elkaar aan. Hoe liet ook zij, Walen en Vlamingen kunnen deze anderhalve eeuw België niet eenvoudigweg uitgommen, evenmin als de Zuid-Slavische volkeren hun gemeenschappelijk verleden.

Dat doet me vooruitlopen op eventuele vragen die zouden kunnen gesteld worden over Frankrijk. Ik heb ze reeds gedeeltelijk beantwoord, De transformatie van het Franse koninkrijk in de Parijse staat die we vandaag kennen is een immense ramp, zowel economisch als cultureel. Economisch omdat de kost van de hypercentralisatie de Franse rijkdom heeft uitgeput. Frankrijk was twee eeuwen geleden zonder twijfel het land met het grootste economische potentieel. De kansen zijn verbrod. Dat is een feit, We kunnen, eens te i-neer, niet anders dan vaststellen, maar het is niet verboden te hopen dat deze natiestaat zich minder onevenwichtig zal ontwikkelingen. Dat is de thesis die wij in de Normandische beweging verdedigen en ook het standpunt van alle regionalisten.

Maar het allerergste is de culturele catastrofe. Parijs heeft de gewoonte alle provincies intellectueel leeg te zuigen en de Parijse staat houdt niet op, nu al twee eeuwen lang, de eigenheden, vooral taalkundig te breken.

Toen men aan Claude Hagège vroeg : "Gelooft u dat de verdediging van het Frans kan samengaan met liet gebruik van de streektalen zoals het Bretoens, liet Baskisch en het Occitaans? Lopen we niet het risico zoals sommige overtuigde Jacobijnen vrezen, daarmee de eenheid van de republiek te bedreigen ?" was zijn antwoord : "Dit risico is vandaag zo goed als onbestaande. Integendeel, de geloofwaardigheid van het Frons als internationale taal kan slechts winnen dooi, het respect dat men binnen onze grenzen opbrengt voor cie minderheidstalen. Op het moment dat staten een deel van hun prerogatieven moeten opgeven ten voordele van een nog vorm te geven supranationaliteit, moeten de verdedigers van de minderheidstalen in Brussel aandachtig gehoor vinden. De regionalisten vragen slechts respect voor hun taal en hun cultuur Hun eisen zijn het waard gehoord te worden. want de ti j d die men zogezegd verspeeld om een regionale taal aan te leren is gewonnen tijd voor de kennis van het Spaans, het Duits, of het Italiaans. De ondervinding leert dat iemand die vroeg een tweede taal beheerst, veel makkelijker ook een derde en eet? vierde taal zal aanleren, Het universele lijkt op her eerste zicht tegengesteld aan liet particuliere. Maar op een hoger niveau doorloopt het universele het particuliere. Het is een doordachte en herproefde verzameling van particulariteiten. Universaliteit kan onderdrukkend werken als ze cultuur van buitenaf opdringt. Als ze echter de, uitdrukking is van wat uitgaat van een geheel van eigenheden is ze op de goede weg naar een algemene consensus. " (Le Monde, 1. 12.92).

En dan praat Claude Hagège, professor aan het 'Collège de France', enkel over anderstalige regionale culturen. Bretoens is geen Frans en Baskisch evenmin. Maar men kan dezelfde ideeën aanhouden als het gaat over regionale culturen van de Franse 'Langue d'Oil' (3), die verpletterd en weggepest zij n door de officiële Franse cultuur van Parijs.

Het resultaat is een algemene verarming van de Franse taal die niet meer gevoed wordt door het regionale taalgebruik. Daarom is ook de Franse woordenschat in het dagelijks gebruik een van de armste van Europa.

Waar is dan de winst van het voortdurend ijveren naar centralisatie door de Parijse staat?

Denkt ti maar niet dat ik mijn onderwerp verlaat als ik het geval Frankrijk aanhaal. Zoals ik a zei toen ik begon, is Frankrijk een microkosmos van Europa en de evolutie naar een centralistische staat zoals we die nu kennen, zou een voorafbeelding kunnen zijn van d evolutie in Europa, als dit Europa de nationale en regionale identiteiten wil laten oplossen omdat het luistert naar de sirenenzangen van het mondialisme en de supranationaliteit op z'n Maastrichts.

Nog vrij recent hebben de punthoofden van de 'Conseil Constitutionnel' geweigerd het begrip 'Corsikaans volk' in overweging te nemen. Alsof een hoop juristen zou kunnen beslissen over het bestaan van een volk ! Laat het niet zo zijn dat op een goeie dag het Hof van Luxemburg

decreteert dat er geen Deens volk meer bestaat, of geen Vlaams volk of geen Kroatisch volk onder het voorwendsel dat de Europese gemeenschap, supranationaal geworden, enkel no Europese burgers erkent!

Tegenover deze erg Jacobijnse visie over liet wordende Europa, dat het verleden en liet heden van Frankrijk naaapt, stel ik, en met mij alle bewuste regionalisten, volgende formule : "Het Normandische volk, samenstellend deel van de Franse identiteit, de Normandische natie medeoprichtster van de "Grande nation" ". En ik transponeer : "Het Ierse volk, samenstellen deel van de Europese identiteit, de Engelse natie medeoprichtster van de Europese gemeenschap".

Alleen dergelijke benaderingen kunnen een harrnonieuze structuur van de Europese Gemeenschal) waarborgen, uitmondend in een Europese eenheid. Dit is trouwens conform aan he charter van deze Gemeenschap zoals Maurice Allais, Franse Nobelprijswinnaar voor economie, aangeeft in 'Le Figaro van 25.11.92 : "Duidelijk wordt gepreciseerd dat geen enkele lidstaat ooit in de verplichting zon komen beslissingen te aanvaarden die haaks staan op zijn fundamentele belangen". Bij deze fundamentele belangen behoort zonder twijfel ook het respect voor de identiteit van elk volk en zelfs, voor Frankrijk bv, het respect voor zij landbouw als essentieel deel van de Franse identiteit. "Deze landbouw opofferen komt neer el liet opofferen van Frankrijk- zelf'" zegt Maurice Allais. U kan merken dat de 'Europese' visie Van onze Nobelprijswinnaar economie niet louter economisch is, en precies daarom is ze 'Europees', want ze breekt niet de uitsluitende koopmanswaarden van de aanhangers van d supranationaliteit op z'n Brussels met een Yankee-smaakje.

Het zich rekenschap geven van de eigenheid van onze volkeren, t.t.z. liet erkennen van de verscheidenheid van Europa enerzijds en de vaststelling van de intieme binding tussen volk en bodem, t.t.z. de verworteling van de Europese volkeren anderzijds, zijn de noodzakelijke premissen voor een goed begrip van het Europees probleem.

Wie deze premissen verwaarloost, loochent de essentie van Europa zelf. Wij moeten geen 'Verenigde Staten van Europa' maken want de USA. zijn voor ons geen voorbeeld. Integendeel ze zijn er de negatie van. Natuurlijk zijn de USA. een uitwas van Europa, maar geen verlenging. Er is een breuk geweest. De Amerikanen hebben de twee oerwaarden van Europa verloochend : de verscheidenheid en de verworteling. Er bestaat geen 'Homo Europaenus' maar aan de ander kant van de grote plas bestaat er wel de wil om in de 'melting pot de 'Homo Americanus' te creëren. Wij hebben onze gewettigde twijfels aait deze utopie, vooral als we zien hoe de smeltkroes WASP (White Anglo Saxon Protestant) zich machteloos toont tegenover een opkomende vloed van minderheden. Het model dat de Amerikanen ons voorhouden voert ons naar de vernietiging van onze eigenheid en van onze wil tot verworteling.

Betekent dat dan uiteindelijk het afwijzen van de eenheidswens van Europa? Helemaal niet! De eenheid van Europa is een noodzaak maar dan het echte Europa, niet het romp-Europa van de huidige EG. Wel het Europa van de Atlantisch Oceaan tot aan de Oeral, en zelfs nog verder als er geen oplossing is voor de etnische voortzetting van het onmetelijke Slavische Siberië. Het Europa van Gibraltar tot aan de Noordkaap. Dat wil zeggen dat we moeten streven naar aansluiting van alle Scandinavische landen, van Zwitserland en van alle Oostlanden. Dat houdt ook in, met al onze sympathieën voor de Kroaten, dat ook de Serven en andere Macedoniërs erbij horen. Dat betekent verder ook nog dat we de honderden vlaggen van liet Europa der regio's zullen moeten hangen bij die van de natiestaten die historisch het recht op voortbestaan hebben verworven. Het is een moeilijke weg maar het is de enige die respect opbrengt voor de ziel en de geest van Europa.

Een onmogelijke taak? Misschien wel, maar het loont de moeite liet te proberen.

Sta mij toe nog eens terug te komen op Pierre Godefroy : "De Europese wereld heeft zich uitgebreid tot de Oef-al, maar zoekt nog steeds die Heilige Graal van de eenheid " (Haro nr. 34, herfst 1992) Ten tijde van koning Arthur heeft uien de Graal nooit gevonden maar steeds gezocht, Deze zoek-tocht zonder einde, dat is misschien wel de ware grootheid van de Europese geest, want zoals Ernst Wiechert, de grote Duitse schrijver van de trek naar liet Oosten, schreef:

"Die Sehnsucht ist besser als der Besitz" - (Het verlangen is beter dan het bezit)

Pour nos amis étrangers